Quần jean ngày nay xuất hiện trong nhiều tủ đồ, từ trang phục lao động, phong cách đường phố đến các bộ sưu tập thời trang cao cấp. Tuy nhiên, chiếc quần quen thuộc này không bắt đầu trên sàn diễn. Lịch sử quần jean gắn với vải dệt chéo, nhu cầu về trang phục bền chắc của người lao động và một sáng chế kỹ thuật vào năm 1873. Từ đó, jeans dần vượt khỏi môi trường mỏ và nhà xưởng để trở thành một phần của văn hóa đại chúng trên toàn thế giới.
Quần jean và denim có giống nhau không?
Trước khi tìm hiểu lịch sử, cần phân biệt hai khái niệm thường được dùng lẫn nhau:
- Denim là tên một loại vải, thường được dệt theo kiểu dệt chéo (twill). Trong cấu trúc denim truyền thống, sợi dọc được nhuộm chàm còn sợi ngang thường giữ màu sáng tự nhiên, tạo nên bề mặt xanh đặc trưng với các đường vân chéo.
- Jeans thường chỉ chiếc quần được may từ denim. Tuy nhiên, denim cũng được dùng để tạo ra áo khoác, chân váy, sơ mi, túi xách và nhiều sản phẩm khác.
Tên gọi denim thường được liên hệ với cụm từ tiếng Pháp serge de Nîmes, nghĩa là loại vải serge đến từ Nîmes. Trong khi đó, jeans có liên hệ với Genoa, tên tiếng Anh của thành phố Genova ở Ý. Các cách giải thích về nguồn gốc tên gọi có thể khác nhau tùy tài liệu, nhưng nhìn chung đều cho thấy lịch sử quần jean hình thành từ sự giao thoa giữa vải dệt châu Âu và thị trường may mặc tại Mỹ.
>>> Xem thêm: Giải Mã Vải Elastane: Co Giãn, Ứng Dụng Và Cách Bảo Quản Đúng Cách
Tiền thân của quần jean: từ vải dệt chéo đến trang phục lao động
Trước khi quần jean có hình dáng quen thuộc ngày nay, châu Âu đã có nhiều loại vải dệt chéo chắc chắn được sử dụng cho trang phục lao động. Vải dệt chéo tạo ra những đường gân chéo trên bề mặt. So với một số kiểu dệt phẳng, cấu trúc này thường tạo cảm giác chắc tay và có khả năng chịu ma sát tốt hơn, dù độ bền thực tế còn phụ thuộc vào thành phần sợi, mật độ dệt, trọng lượng vải và cách hoàn tất.
Genoa ở Ý từng là một trung tâm thương mại quan trọng. Tên gọi liên quan đến thành phố này được cho là đã góp phần hình thành từ “jeans”. Còn denim thường được nhắc đến qua Nîmes của Pháp. Điều đó không có nghĩa chiếc quần jean hiện đại đã xuất hiện hoàn chỉnh tại một trong hai thành phố. Đúng hơn, đây là lịch sử phát triển dần dần của tên gọi, vật liệu và kỹ thuật may mặc.
>>> Xem thêm: Khám Phá Vải Tuyết Mưa: Đặc Tính, Ứng Dụng và Mức Giá Chi Tiết
Levi Strauss và Jacob Davis: bước ngoặt đinh tán năm 1873
Trong thế kỷ 19, miền Tây Hoa Kỳ chứng kiến sự phát triển mạnh của khai khoáng, đường sắt, nông nghiệp và nhiều công việc đòi hỏi vận động cao. Trang phục của công nhân thường phải chịu lực kéo ở phần túi, đáy quần, đường may bên hông và khu vực đai lưng. Một chiếc quần chỉ dùng vải dày nhưng đường may yếu vẫn có thể nhanh chóng hỏng ở các điểm chịu lực.
Levi Strauss là một thương nhân gốc Đức hoạt động tại San Francisco. Jacob Davis là thợ may làm việc tại Nevada. Năm 1872, Davis đề xuất gia cố các điểm dễ rách trên quần bằng đinh tán kim loại và viết thư cho Strauss để cùng đăng ký sáng chế. Ngày 20 tháng 5 năm 1873, họ được cấp bằng sáng chế Hoa Kỳ cho phương pháp gia cố quần áo bằng đinh tán.
Đây là cột mốc thường được xem là ngày ra đời của quần jean hiện đại. Tuy nhiên, cần hiểu chính xác rằng sáng chế tập trung vào kỹ thuật gia cố bằng đinh tán, chứ không phải Levi Strauss và Jacob Davis tạo ra toàn bộ khái niệm vải denim từ con số không.
>>> Xem thêm: Chiêm Ngưỡng 13 Mẫu Dây Chuyền Kim Cương Đắt Thế Giới Xa Hoa
Những chiếc quần đầu tiên của công ty Levi Strauss & Co. thường được gọi là waist overalls. Mẫu số 501 xuất hiện sau đó như một mã sản phẩm quan trọng trong lịch sử thương hiệu, nhưng không nên hiểu rằng chiếc quần hiện đại đầu tiên được đặt tên Levi’s 501 ngay từ thời điểm cấp bằng sáng chế năm 1873.
Vì sao quần jean từ quần thợ mỏ trở thành trang phục phổ biến?
Quần jean ban đầu được lựa chọn vì tính thực dụng: vải dày, các đường may được gia cố và thiết kế nhiều túi đáp ứng nhu cầu lao động. Màu chàm cũng có vai trò thẩm mỹ và thực tế, bởi bề mặt xanh đậm có thể tạo cảm giác ít lộ bụi bẩn hơn so với những màu rất sáng. Tuy vậy, độ bền của một chiếc quần còn phụ thuộc vào định lượng vải, loại sợi, kết cấu dệt, chỉ may, đinh tán và quá trình giặt hoàn tất.
Sức phổ biến của jeans không chỉ đến từ tính bền. Dáng quần dễ được điều chỉnh, có thể phối cùng áo sơ mi, áo thun, áo khoác hoặc giày nhiều kiểu. Khi rời khỏi nơi làm việc, jeans tiếp tục được dùng trong đời sống thường ngày vì không đòi hỏi cách phối quá phức tạp.
>>> Xem thêm: BST Holiday24 của NTK Huy Trần: Khi Len Đan Móc Hóa Thời Trang
Các giai đoạn quan trọng trong lịch sử quần jean
Đầu thế kỷ 20: từ trang phục lao động đến đồ mặc thường ngày
Trong những thập niên đầu thế kỷ 20, jeans vẫn gắn chặt với công nhân, nông dân, thợ mỏ và các công việc ngoài trời. Dần dần, hình ảnh miền Tây Hoa Kỳ, trang trại và cao bồi đưa quần jean đến gần hơn với văn hóa đại chúng. Các kiểu quần dành cho lao động cũng bắt đầu được mặc trong những hoàn cảnh ít khắt khe hơn.
Thập niên 1930 và 1940: phụ nữ bước vào không gian lao động
Trong giai đoạn Chiến tranh thế giới thứ hai, nhiều phụ nữ tham gia nhà máy và các công việc vốn trước đó thường do nam giới đảm nhiệm. Quần trở thành lựa chọn thực tế hơn váy trong môi trường cần di chuyển, đứng lâu hoặc làm việc với máy móc. Jeans vì thế gắn với hình ảnh tự chủ và lao động, nhưng không nên giản lược lịch sử này thành việc phụ nữ chỉ mặc quần jean từ thời chiến tranh; phụ nữ đã sử dụng nhiều dạng trang phục quần từ trước đó.
>>> Xem thêm: Giải Mã 3 Trang Phục Đậm Chất Dandyism Đầy Quyền Lực tại Met Gala
Thập niên 1950: hình ảnh nổi loạn trên màn ảnh
Đến thập niên 1950, quần jean gắn với hình ảnh thanh niên nổi loạn trong điện ảnh và văn hóa đại chúng. Những nhân vật do James Dean hay Marlon Brando thủ vai góp phần đưa jeans ra khỏi hình ảnh thuần túy lao động. Áo phông, áo khoác da, jeans và giày bốt tạo nên một tổ hợp thị giác mạnh: phần thân trên gọn, chất liệu tương phản giữa cotton, da và denim, cùng đường nét khỏe khoắn của quần.
Ở một số trường học và không gian công cộng, jeans từng bị hạn chế vì bị liên hệ với văn hóa nổi loạn. Chính sự tranh luận đó lại khiến chiếc quần được giới trẻ chú ý nhiều hơn.
Thập niên 1960 và 1970: phản văn hóa, hippie và quần ống loe
Phong trào phản văn hóa và hippie mở rộng cách mặc jeans. Quần ống loe trở nên nổi bật với phần ống bắt đầu mở từ dưới gối hoặc thấp hơn, tạo đường cong rộng dần về phía gấu. Khi phối cùng áo sơ mi mềm, áo in họa tiết hoặc giày đế cao, tỷ lệ cơ thể thay đổi nhờ đường xòe kéo dài từ đầu gối xuống chân, chứ không phải vì mọi kiểu ống loe đều tự động làm người mặc cao hơn.
Thập niên 1980 và 1990: denim bước vào thời trang thiết kế
Trong thập niên 1980, denim được nhiều nhà thiết kế đưa vào các bộ sưu tập thời trang. Jeans bắt đầu được xử lý theo nhiều cách hơn: mài, bạc màu, rách có chủ ý, nhuộm khác màu, phủ bề mặt hoặc kết hợp với các chất liệu khác. Sang thập niên 1990, quần baggy, mom jeans, jeans cạp cao và nhiều dáng rộng trở nên quen thuộc trong văn hóa đường phố.
>>> Xem thêm: Khám Phá Công Nghệ Đế Cloudfoam Adidas: Đệm Bọt Mây Êm Ái Tức Thì
Quần jean tại Việt Nam: từ biểu tượng hiện đại đến lựa chọn hằng ngày
Ở Việt Nam, quần jean thường được nhìn nhận như biểu tượng của đời sống hiện đại và phong cách trẻ. Tùy từng thời kỳ, người mặc có thể lựa chọn jeans ống đứng, ống rộng, skinny, slim, ống loe, cạp cao hoặc cạp vừa. Các kiểu wash xanh nhạt, xanh trung tính, xanh đậm, đen và xám cũng tạo ra những sắc thái khác nhau trong cách phối.
Jeans xanh đậm có bề mặt màu tương đối liền mạch, dễ kết hợp với sơ mi hoặc áo polo trong trang phục thường ngày. Jeans wash sáng tạo tương phản rõ hơn với áo tối màu và thường đem lại cảm giác năng động. Jeans đen tạo nền màu sâu, nhưng hiệu ứng thị giác còn phụ thuộc vào độ ôm, đường may, độ bóng của vải và sự tương phản với các món đồ còn lại.
Trong bối cảnh Việt Nam, jeans xuất hiện từ trang phục đi học, đi làm ở môi trường thoải mái đến phong cách đường phố. Một số người cũng quan tâm hơn đến nguồn gốc vải, lượng nước, hóa chất, khả năng tái sử dụng và tuổi thọ sản phẩm. Đây là những câu hỏi thực tế khi lựa chọn denim, nhưng không nên đánh đồng mọi sản phẩm gắn nhãn “sustainable” với cùng một tiêu chuẩn nếu không có thông tin cụ thể từ nhà sản xuất.
>>> Xem thêm: Song Yuqi Đầy Cuốn Hút trong MV Quảng Bá Túi Fendi Peekaboo ISeeU
Quy trình tạo ra một chiếc quần jean
1. Chuẩn bị sợi và nhuộm màu
Denim truyền thống thường sử dụng sợi cotton, nhưng nhiều loại hiện nay có thể pha thêm elastane hoặc các loại sợi khác để thay đổi độ co giãn và cảm giác mặc. Sợi dọc thường được nhuộm chàm trước khi dệt. Màu chàm có thể được tạo bằng nhiều công nghệ khác nhau, vì vậy sắc độ và độ bền màu không giống nhau ở mọi loại vải.
2. Dệt chéo thành vải denim
Sau khi chuẩn bị sợi, vải được dệt theo kiểu twill. Các đường vân chéo là đặc điểm nhận biết quen thuộc của denim. Trọng lượng vải, mật độ sợi và hướng dệt ảnh hưởng đến độ cứng, độ rũ, khả năng giữ phom và cảm giác trên cơ thể.
3. Cắt, may và gia cố
Vải được cắt theo rập gồm thân trước, thân sau, cạp, túi, đỉa quần và các chi tiết khác. Đinh tán thường được đặt tại những điểm chịu lực, còn đường may kép hoặc đường may trang trí có thể vừa tăng độ chắc vừa tạo dấu hiệu nhận diện cho thiết kế.
4. Giặt hoàn tất và tạo hiệu ứng bề mặt
Quần sau khi may có thể được xử lý để giảm độ cứng, thay đổi màu hoặc tạo hiệu ứng bạc màu. Các phương pháp thường được nhắc đến gồm wash đá, wash enzyme, mài cơ học, laser và các kỹ thuật tạo vết xước. “Raw denim” chỉ loại denim chưa hoặc ít qua xử lý wash sau khi dệt, không đồng nghĩa với mọi loại vải chưa nhuộm. “Distressed” là hiệu ứng cũ, bạc, xước hoặc rách được tạo có chủ ý.
>>> Xem thêm: Giải Mã Các Thuật Ngữ Thời Trang Phổ Biến Bạn Nên Biết Từ A đến Z
Raw denim, selvage và distressed: ba thuật ngữ dễ gặp
- Raw denim: denim chưa qua hoặc ít qua xử lý giặt hoàn tất. Vải thường giữ màu sâu và cảm giác cứng hơn, nhưng đặc điểm cụ thể tùy nhà sản xuất.
- Selvage: phần biên vải được dệt hoàn chỉnh, hạn chế tưa sợi. Chi tiết này thường được nhìn thấy khi xắn gấu quần, nhưng selvage không tự động đồng nghĩa với một chiếc quần có phom tốt hoặc chất lượng cao hơn trong mọi khía cạnh.
- Distressed denim: denim có hiệu ứng bạc màu, xước, sờn hoặc rách được tạo có chủ ý. Vết rách lớn, nhỏ, đặt ở đầu gối hay đùi sẽ ảnh hưởng đến cảm giác tổng thể và độ thực dụng của quần.
>>> Xem thêm: Giải Mã Các Thuật Ngữ Local Brand Thông Dụng giúp Giới Trẻ Giải Ngố
Những chi tiết nhỏ tạo nên bản sắc của quần jean
Túi đồng hồ
Túi nhỏ nằm bên trong túi trước thường được gọi là túi đồng hồ hoặc coin pocket. Trong lịch sử, nó có thể được dùng để đựng đồng hồ quả quýt và các vật dụng nhỏ. Ngày nay, túi này chủ yếu được giữ lại như một chi tiết thiết kế mang tính di sản. Kích thước và vị trí của nó cũng góp phần tạo nhịp điệu cho mặt trước của quần.
>>> Xem thêm: Bí Quyết Chọn Cổ Áo Sơ Mi Nữ Đẹp Tôn Dáng và Hợp Từng Khuôn Mặt
Đinh tán
Đinh tán được đặt ở các khu vực như góc túi, nơi đường may dễ chịu lực. Từ một giải pháp kỹ thuật, đinh tán dần trở thành dấu hiệu thị giác quen thuộc của jeans. Tuy nhiên, không phải vị trí nào có đinh tán cũng mang cùng chức năng; một số chi tiết hiện nay chủ yếu mang tính trang trí.
>>> Xem thêm: Giải Mã Vải Modal: Đặc Tính, Ưu Nhược Điểm và Cách Bảo Quản
Đường may và chỉ tương phản
Chỉ màu tương phản, đặc biệt là các đường chỉ nổi ở túi sau và đường ráp, giúp làm rõ cấu trúc của quần. Đường ngang ở cạp, túi và gấu có thể tạo cảm giác chia khối; đường dọc của ống quần lại nhấn mạnh hướng kéo dài. Vì vậy, khi chọn jeans, người mặc có thể quan sát cả màu vải, độ tương phản của chỉ và cách các đường may chạy trên phom.
Tác động môi trường và cách nhìn thực tế về denim bền vững
Sản xuất denim có thể liên quan đến việc sử dụng bông, nước, thuốc nhuộm, hóa chất xử lý và năng lượng. Công đoạn giặt hoàn tất để tạo màu bạc, vết mài hoặc hiệu ứng cũ cũng có thể làm tăng thêm nguồn lực cần thiết. Mức tác động cụ thể thay đổi theo nguyên liệu, nhà máy, công nghệ, quy trình xử lý nước và thời gian sử dụng sản phẩm.
>>> Xem thêm: Giải Mã Sức Hút Của Giày Cloudtilt 2.0 Khi LOEWE Bắt Tay Cùng On
Một số hướng tiếp cận thường được ngành denim quan tâm gồm:
- sử dụng sợi tái chế hoặc kết hợp nguyên liệu có nguồn gốc được công bố rõ ràng;
- tối ưu lượng nước và hóa chất trong nhuộm, giặt hoàn tất;
- ứng dụng laser hoặc enzyme ở một số công đoạn tạo hiệu ứng;
- thiết kế sản phẩm có thể mặc lâu, sửa chữa hoặc tái sử dụng;
- giặt và bảo quản hợp lý để kéo dài vòng đời của quần.
Không có một loại denim duy nhất phù hợp với mọi tiêu chí. Khi đọc thông tin sản phẩm, nên xem cụ thể thành phần sợi, hướng dẫn chăm sóc và dữ liệu môi trường được công bố thay vì chỉ dựa vào một nhãn gọi chung.
Những thương hiệu góp phần định hình văn hóa jeans
Levi Strauss & Co. gắn liền với lịch sử đinh tán và mẫu 501. Lee và Wrangler cũng có vai trò quan trọng trong việc phát triển jeans cho lao động, trang phục miền Tây và đời sống thường ngày. Về sau, các thương hiệu như Diesel đưa denim vào hướng thử nghiệm mạnh hơn về wash, phom và xử lý bề mặt.
>>> Xem thêm: Len Lông Cừu Là Gì? Ưu Nhược Điểm & Ứng Dụng Thực Tế
>>> Xem thêm: Bí Quyết Phân Biệt Quần Jean Slim Fit và Skinny Chuẩn Dáng cho Nam
>>> Xem thêm: Giải Mã Dấu Ấn Gothic Nổi Loạn Trong BST Alexander McQueen Thu Đông
Ở Việt Nam, thị trường denim có nhiều lựa chọn từ quần cơ bản đến thiết kế theo phong cách đường phố. Khi đánh giá một sản phẩm, nên xem phom quần, vị trí cạp, độ dài gấu, thành phần sợi, độ co giãn, chất lượng đường may và hướng dẫn bảo quản cụ thể thay vì chỉ dựa vào tên thương hiệu.
>>> Xem thêm: Giải Mã Vải Cát Hàn: Ưu Nhược Điểm, Cách Phân Loại và Giá Chi Tiết
Những sự thật đáng chú ý về quần jean
- Ngày 20 tháng 5 năm 1873 thường được xem là cột mốc quan trọng vì đó là ngày cấp bằng sáng chế đinh tán cho Jacob Davis và Levi Strauss.
- Denim và jeans không phải hai từ đồng nghĩa hoàn toàn: denim là chất liệu, còn jeans thường chỉ kiểu quần.
- Quần jean không nhất thiết phải có màu xanh chàm; hiện nay có jeans đen, trắng, xám, nâu và nhiều màu khác.
- Không phải mọi loại denim đều có cùng độ dày hoặc độ cứng. Denim pha elastane thường cho cảm giác co giãn hơn denim 100% cotton, nhưng tỷ lệ pha mới là yếu tố cần xem xét.
- Quần ống loe, bootcut, ống đứng, slim, skinny, baggy và palazzo là những phom khác nhau, không nên gọi chung là một kiểu ống.
- Đinh tán, túi đồng hồ, đỉa quần và đường chỉ tương phản đều bắt nguồn từ nhu cầu sử dụng hoặc cấu trúc may, sau đó trở thành dấu hiệu nhận diện của jeans.
- Vết bạc màu tự nhiên trên raw denim hình thành theo tần suất vận động, nếp gấp và cách sử dụng, nên mỗi chiếc có thể tạo dấu ấn khác nhau.
>>> Xem thêm: Top 7 BST Thời Trang Thu Đông Nam Độc Đáo Từ Những Nhà Mốt Đình Đám
Bảo quản quần jean dựa trên chất liệu và nhãn chăm sóc
Không phải mọi chiếc quần jean đều được xử lý giống nhau. Denim thô, denim pha elastane, denim đã wash mạnh hoặc denim phủ bề mặt có thể cần cách chăm sóc khác nhau. Vì vậy, hướng dẫn trên nhãn sản phẩm nên được ưu tiên trước các mẹo truyền miệng.
- Lộn trái quần trước khi giặt nếu nhãn chăm sóc cho phép, đặc biệt với quần màu đậm hoặc có bề mặt dễ bị ma sát.
- Ưu tiên nhiệt độ nước và chu trình giặt đúng hướng dẫn. Nước nóng, ma sát mạnh và sấy ở nhiệt độ cao có thể ảnh hưởng đến màu hoặc độ co của một số loại vải.
- Không nên ngâm quần quá lâu nếu nhà sản xuất không khuyến nghị, vì màu và phụ liệu có thể phản ứng khác nhau với nước và chất giặt.
- Phơi ở nơi thông thoáng, tránh nắng gắt nếu nhãn sản phẩm yêu cầu hạn chế ánh sáng trực tiếp.
- Với quần có elastane, nên chú ý nhiệt độ sấy và cách kéo giãn khi mặc để hạn chế ảnh hưởng đến độ đàn hồi.
>>> Xem thêm: Giải Mã Ve Áo Vest Là Gì và Cách Phân Biệt Các Kiểu Ve Suit Chuẩn
Kết luận: vì sao quần jean vẫn giữ được vị trí trong thời trang?
Lịch sử quần jean bắt đầu từ nhu cầu về trang phục bền chắc, được thúc đẩy bởi sự phát triển của khai khoáng và lao động công nghiệp tại Hoa Kỳ. Sáng chế đinh tán năm 1873 tạo ra bước ngoặt quan trọng, còn điện ảnh, âm nhạc, phong trào thanh niên và thời trang thiết kế giúp jeans lan rộng trên toàn cầu.
Từ quần thợ mỏ đến jeans ống đứng, ống rộng, ống loe, skinny hay raw denim, mỗi biến thể đều cho thấy khả năng thích nghi của chất liệu và phom dáng. Hiểu rõ sự khác nhau giữa denim và jeans, giữa các kiểu wash, cũng như vai trò của cạp, đường may, độ rộng ống và chiều dài gấu sẽ giúp việc lựa chọn quần thực tế hơn. Bạn có thể tìm hiểu thêm các nội dung thời trang tại Nobi Fashion.
Câu hỏi thường gặp về lịch sử quần jean
Quần jean có phải là quần bò không?
Đúng. “Quần bò” và “quần jean” thường chỉ cùng một loại quần trong tiếng Việt, dù cách gọi có thể khác nhau theo vùng miền. Tên gọi này không có nghĩa quần được làm từ da bò; nó là cách gọi phổ biến của jeans làm từ denim.
Quần jean ra đời chính xác vào năm nào?
Năm 1873 là cột mốc thường được nhắc đến vì Jacob Davis và Levi Strauss được cấp bằng sáng chế cho kỹ thuật dùng đinh tán gia cố quần áo. Tuy nhiên, các loại vải dệt chéo và trang phục tiền thân của jeans đã tồn tại trước đó.
Vì sao quần jean thường có màu xanh?
Denim truyền thống thường sử dụng sợi dọc nhuộm chàm, tạo nên màu xanh đặc trưng. Màu sắc thực tế có thể thay đổi từ xanh rất đậm đến xanh nhạt tùy nồng độ thuốc nhuộm, số lần nhuộm và quá trình wash.
Raw denim có phải là denim chưa nhuộm không?
Không. Raw denim thường chỉ denim chưa hoặc ít qua xử lý wash sau khi dệt. Vải vẫn có thể đã được nhuộm, phổ biến nhất là màu chàm.
Đinh tán trên quần jean dùng để làm gì?
Đinh tán ban đầu nhằm gia cố các vị trí chịu lực như góc túi và đường ráp. Trên nhiều thiết kế hiện đại, một số đinh tán có thể đồng thời đóng vai trò trang trí.
Nội dung trên Nobi Fashion được đội ngũ biên tập tổng hợp, tham khảo, đối chiếu và biên tập từ nhiều nguồn thông tin khác nhau nhằm cung cấp kiến thức hữu ích cho người đọc. Nếu bạn phát hiện thông tin chưa chính xác, đã lỗi thời hoặc cần được đính chính, vui lòng để lại bình luận hoặc liên hệ trực tiếp với Nobi Fashion để chúng tôi kiểm tra và cập nhật. Xem nguyên tắc biên tập của Nobi Fashion .
Bình luận
0Để lại bình luận
Bảo mật thông tin 100%