Giai đoạn từ thập niên 1950 đến 1980 là bốn thập kỷ bản lề định hình toàn bộ diện mạo của tủ đồ nam giới hiện đại. Đây không chỉ là sự thay đổi đơn thuần về đường may hay màu sắc, mà là cuộc chuyển dịch tư duy sâu sắc: từ chuẩn mực phục trang cứng nhắc, mang tính khuôn mẫu của thời kỳ hậu chiến sang sự giải phóng hình thể, thể nghiệm bản sắc và tinh thần bụi bặm của văn hóa đường phố.
Hiểu được tiến trình phát triển của menswear qua từng thập kỷ giúp người mặc nắm bắt được căn nguyên của các phom dáng kinh điển, từ đó làm chủ cách phối đồ mang hơi thở hoài niệm (vintage/retro) mà vẫn phù hợp với bối cảnh đương đại.
Thập niên 1950: Trật tự khuôn mẫu và mầm mống nổi loạn đầu tiên
Sau những năm tháng khan hiếm vải vóc trong Thế chiến II, thập niên 1950 mở ra với sự phục hưng của phong cách may đo chuẩn mực. Tuy nhiên, sự xuất hiện của tầng lớp thanh thiếu niên với tư duy độc lập đã tạo nên hai dòng chảy thời trang song song: một bên duy trì sự chỉn chu của tầng lớp trung lưu, một bên bắt đầu phá vỡ các định kiến cố hữu.
Trang phục thường nhật và sự lên ngôi của vải flannel
Trang phục thường nhật (casual wear) dành cho nam giới bắt đầu có ranh giới rõ ràng với âu phục công sở. Những chiếc áo sơ mi chất liệu flannel dệt từ sợi len hoặc cotton chải kỹ, bề mặt có lớp lông tơ mịn tạo cảm giác ấm áp và gần gũi, trở thành lựa chọn quen thuộc cho các hoạt động ngoài trời vào cuối tuần.
>>> Xem thêm: Top 20 Đôi Giày Đắt Thế Giới: Giá Trị Và Câu Chuyện Đằng Sau
Họa tiết kẻ ô (plaid, tartan) với các dải màu đan xen mang lại độ sâu thị giác mà không làm mất đi tính nam tính. Dáng áo thời kỳ này thường có độ suông vừa phải, vạt ngang hoặc vạt bầu nhẹ, dễ dàng sơ vin cùng quần âu cạp cao có ly xếp.
Tinh thần thể thao thâm nhập vào đời sống
Sự gia tăng thời gian nghỉ ngơi thúc đẩy các hoạt động thể thao ngoài trời như quần vợt, golf và dã ngoại. Áo polo dệt kim pique thoáng khí với phần cổ bẻ có chân áo dần thay thế những chiếc sơ mi cài nút cứng nhắc trong bối cảnh phi trang trọng.
>>> Xem thêm: Giải Mã Vải Thun Mè: Đặc Điểm, Ưu Nhược Điểm và Ứng Dụng Chi Tiết
Đi kèm với áo polo là những chiếc quần short bermuda có độ dài ngang trên đầu gối, ống quần giữ độ suông thẳng và phần cạp quần ngang rốn giúp định vị tỷ lệ thân dưới rõ ràng. Bảng màu tươi sáng như vàng nhạt, xanh phấn (pastel) và màu be bắt đầu được đưa vào bảng phối trang phục mùa hè của phái mạnh.
Biểu tượng Greaser và tinh thần phản kháng của James Dean
Trái ngược hoàn toàn với hình ảnh quý ông cổ cồn trắng, phong trào văn hóa nhóm Greaser và Rockabilly xuất hiện như một tuyên ngôn bất tuân. Áo thun trắng (vốn trước đây chỉ được xem là đồ lót), quần jeans denim ống đứng (như Levi's 501 cạp cao), áo khoác da biker jacket hoặc áo khoác Harrington gió mỏng trở thành đồng phục của thanh niên thế hệ này.
>>> Xem thêm: Giải Mã 3 Trang Phục Đậm Chất Dandyism Đầy Quyền Lực tại Met Gala
>>> Xem thêm: Gucci: Hành Trình Vươn Tầm Biểu Tượng Thời Trang Xa Xỉ Thế Giới
Hình ảnh James Dean trong các bộ phim như Rebel Without a Cause với mái tóc pompadour, đi kèm boots quân đội hoặc giày vải Converse Chuck Taylor All-Stars, đã chính thức đưa tinh thần bụi bặm vào dòng chảy thời trang đại chúng.
Thập niên 1960: Cuộc cách mạng chim công và sự giải phóng phom dáng
Thập niên 1960 chứng kiến cuộc cách mạng Peacock Revolution (Cuộc cách mạng chim công), khi nam giới bắt đầu giành lại quyền được diện đồ sặc sỡ, họa tiết phong phú và chất liệu mềm mại – những đặc tính từng bị tước bỏ khỏi menswear suốt thế kỷ 19.
Chuyển dịch tỷ lệ: Sự xuất hiện của quần ống loe
Nửa sau thập niên 60 là thời điểm quần ống loe (flare trousers) bắt đầu bước vào bản đồ thời trang. Khác với phom dáng ống đứng kinh điển, quần loe có kết cấu ôm lấy phần hông và đùi, sau đó mở rộng dần từ phần bắp chân xuống gấu quần.
>>> Xem thêm: Hành Trình Hơn 100 Năm Làm Nên Sức Hút Của Thương Hiệu Converse
Đường cắt loe tạo ra hiệu ứng thị giác đặc biệt: phần ống loe phủ qua thân giày che đi mắt cá chân, kéo dài đường màu liền mạch từ eo xuống đất, khiến đôi chân có cảm giác dài hơn. Đi cùng với đó là việc sử dụng chất liệu nhung tăm (corduroy) hoặc vải dệt jacquard dày dặn.
Văn hóa âm nhạc định hình trang phục: Phong trào Mod và Hippie
Văn hóa thanh niên tại London với tâm điểm là phố Carnaby đã sản sinh ra phong cách Mod (Modernist), đại diện tiêu biểu là ban nhạc The Beatles trong những năm đầu sự nghiệp. Giới trẻ Mod chuộng những bộ suit may đo vừa khít cơ thể, ve áo bản nhỏ, áo khoác cài 3–4 cúc sát cổ và phối cùng giày Chelsea boots da bóng.
>>> Xem thêm: Giải Mã Givenchy: Cột Mốc Lịch Sử và Đẳng Cấp Thời Trang Nước Pháp
Đến cuối thập niên, phong trào Hippie lan rộng từ bờ Tây nước Mỹ sang toàn cầu. Nam giới bắt đầu nuôi tóc dài, mặc sơ mi hoa nhí phong cách paisley, áo khoác da lộn đính tua rua và mang vòng cổ hạt gỗ, xóa nhòa lằn ranh giới tính trong trang phục thường ngày.
Sự phân hóa trong văn hóa may đo suit
Trước làn sóng cách tân, suit truyền thống không biến mất mà chia thành hai trường phái rõ rệt: trang phục trang trọng cho tầng lớp trung niên giữ nguyên phom dáng cổ điển, còn giới trẻ chuyển sang âu phục ôm sát cơ thể với phần vai tự nhiên không độn mút.
>>> Xem thêm: Giải Mã Thời Trang Siêu Thực: Phong Cách Phá Vỡ Mọi Chuẩn Mực Logic
>>> Xem thêm: Sneaker: Giải Mã Nguồn Gốc, Phân Loại và Cấu Tạo Cơ Bản
Sự tinh chỉnh độ dài áo khoác (jacket) ngắn hơn và quần không xắn gấu (cuff) giúp diện mạo tổng thể trở nên linh hoạt, bớt đi sự nặng nề của các lớp vải dày thập kỷ trước.
Thập niên 1970: Kỷ nguyên Disco, chất liệu tổng hợp và sự cực đại hóa chi tiết
Nếu thập niên 60 mở màn cho sự phá cách, thì thập niên 70 là giai đoạn các thử nghiệm đạt tới đỉnh cao về sự táo bạo. Thời kỳ này được định nghĩa bởi nhạc Disco sôi động, phong cách Glam rock hào nhoáng và sự phổ cập ồ ạt của các chất liệu sợi nhân tạo.
Chất liệu tổng hợp và bảng màu rực rỡ
Sự phát triển của công nghệ dệt may đưa polyester và nylon trở thành chất liệu thống trị. Polyester có ưu điểm bền màu, giữ nếp ly quần cố định sau nhiều lần giặt và có giá thành phải chăng, cho phép giới trẻ dễ dàng sở hữu những bộ âu phục mang sắc màu nổi bật.
>>> Xem thêm: Fear of God: Giải Mã Phong Cách Streetwear Cao Cấp và Essentials
Các gam màu như cam cháy, vàng mù tạt, xanh lá cây đậm và nâu đất được kết hợp theo lối color-block hoặc in tràn trên bề mặt vải satin trơn bóng. Áo sơ mi được thiết kế với phần cổ nhọn bản lớn (cổ cánh én - butterfly collar), mở 2–3 cúc ngực để lộ ngực và phụ kiện dây chuyền kim loại.
Bộ đôi biểu tượng: Suit Disco và Quần loe cực đại
Hiện tượng điện ảnh Saturday Night Fever đã đưa bộ suit ba mảnh (three-piece suit) màu trắng cùng áo sơ mi tối màu trở thành chuẩn mực tại các sàn nhảy Disco. Điểm mấu chốt của trang phục này nằm ở sự kết hợp giữa áo len cổ lọ dệt kim mỏng hoặc sơ mi cổ bẻ lớn với áo gile ôm sát vòng eo.
>>> Xem thêm: Giải Mã Vải Merino Wool: Đặc Tính, Ưu Nhược Điểm và Cách Bảo Quản
Phần gấu quần ống loe (bell-bottoms) thời kỳ này có thể mở rộng từ 50cm đến gần 65cm chu vi gấu, phối cùng giày đế bánh mì (platform shoes) hoặc bốt gót cao cuban heel. Kết cấu đế dày nâng cơ thể lên cao, giữ cho đường gấu quần buông rủ mượt mà mà không bị quệt đất.
Thập niên 1980: Phong cách quyền lực, Denim bụi bặm và văn hóa đường phố
Bước vào thập niên 1980, sự bùng nổ của nền kinh tế thị trường phương Tây và sự giao thoa mạnh mẽ giữa điện ảnh, truyền hình cùng âm nhạc Hip-hop đã định hình lại phong cách nam giới. Trang phục bắt đầu quay về với những phom dáng thực dụng, khỏe khoắn nhưng vẫn giữ chất ngông đặc trưng.
Power Suit và sự tái cấu trúc trang phục công sở
Trong môi trường kinh doanh và tài chính, khái niệm "Power Suit" (bộ âu phục quyền lực) trở thành chuẩn mực thể hiện vị thế và tham vọng. Những nhà thiết kế tiêu biểu như Giorgio Armani đã thực hiện cuộc cách tân bằng cách loại bỏ bớt lớp đệm vai cứng nhắc của người Anh, sử dụng chất liệu len rủ mềm mại để tạo nên những bộ suit hai hàng cúc (double-breasted) rộng rãi, ve áo trễ thấp và quần âu xếp ly kép thụng ở phần đùi.
>>> Xem thêm: Tank Top Là Gì? Cách Chọn, Phối Đồ và Bảo Quản Đúng Cách Chuẩn Style
Trang phục trang trọng thập niên này thiên về bảng màu trung tính, sẫm và đơn sắc (monochrome) như xám than, xanh navy, đen và nâu đậm, tạo nên diện mạo chững chạc và uy quyền.
Chất bụi bặm thường nhật: Denim, Velvet Corduroy và Áo tay dài
Bên ngoài văn phòng, nam giới thập niên 80 hướng đến sự phóng khoáng và thoải mái với các lớp mặc nhiều tầng (layering). Vải denim mài kỹ (acid-washed hoặc stonewashed) trở thành chất liệu phổ biến cho cả áo khoác denim jacket lẫn quần jeans ống suông nhẹ (straight-leg).
>>> Xem thêm: Louis Vuitton Neverfull Inside Out: Túi Hai Mặt Đầy Linh Hoạt
Sự kết hợp giữa áo thun dài tay dệt kim mỏng hoặc áo sweatshirt thể thao mặc lót trong áo khoác ngoài bằng vải nhung tăm, da hoặc dù tạo nên độ tương phản chất liệu thú vị. Giày thể thao của các thương hiệu như Nike, Adidas dần chiếm lĩnh vị trí của giày âu truyền thống trong cách phối thường nhật.
Ảnh hưởng từ điện ảnh quân đội: Áo khoác Bomber
Áo khoác bomber (đặc biệt là các biến thể từ áo khoác phi công MA-1 hoặc áo bay da lót lông G-1) trở thành hiện tượng toàn cầu sau thành công của bộ phim Top Gun (1986) do Tom Cruise thủ vai chính.
>>> Xem thêm: Giải Mã Vải Kate: Đặc Tính, Cách Phân Biệt và Ứng Dụng May Mặc
Đặc trưng của áo bomber là phần bo gấu thắt chun ở cổ tay và eo, tạo độ phồng tự nhiên ở thân trên. Khi kết hợp cùng áo thun trắng trơn, kính râm phi công (aviator) và quần jeans mài, người mặc tạo ra tỷ lệ thân trên rộng và thân dưới thon gọn, mang đậm tinh thần phong trần và bụi bặm.
Cùng thời điểm đó, sự bùng nổ của văn hóa Hip-hop đường phố với các bộ tracksuit thể thao, mũ bucket và trang sức kim loại bản lớn đã đặt nền móng vững chắc cho phong cách streetwear định hình trong những thập kỷ tiếp theo.
Tổng kết các đặc trưng menswear qua 4 thập kỷ
Nhìn lại hành trình từ thập niên 50 đến 80, mỗi giai đoạn đều phản ánh chân thực những biến chuyển văn hóa và xã hội thời đại:
- Thập niên 1950: Sự giao thoa giữa chuẩn mực may đo cổ điển cạp cao và vẻ ngoài nổi loạn của tiểu văn hóa Greaser với áo da, denim và áo thun basic.
- Thập niên 1960: Cuộc cách mạng giải phóng màu sắc, sự chuyển dịch từ suit ôm sát của phong trào Mod sang tinh thần tự do, phóng khoáng của phong cách Hippie và quần ống loe.
- Thập niên 1970: Đỉnh cao của sự phô diễn qua trào lưu Disco với cổ áo cánh én bản rộng, chất liệu dệt tổng hợp bóng bẩy và quần loe gấu lớn đi cùng giày platform.
- Thập niên 1980: Sự xuất hiện của Power Suit giải cấu trúc quyền lực song hành cùng các thiết kế bụi bặm, đậm chất đường phố như áo khoác bomber, denim acid-wash và đồ thể thao.
Thời trang là một vòng tròn lặp lại và kế thừa. Việc hiểu rõ bản chất phom dáng, tỷ lệ và chất liệu của từng thời kỳ sẽ giúp bạn chắt lọc những chi tiết mang cảm hứng cổ điển để làm mới tủ đồ cá nhân một cách tinh tế.
Tôi là Đức Nobi, Admin của Nobi Fashion Việt Nam. Hy vọng góc nhìn tổng hợp về lịch sử trang phục nam qua các thập kỷ trên sẽ mang đến cho bạn những hiểu biết hữu ích trong việc xây dựng phong cách riêng.
Nội dung trên Nobi Fashion được đội ngũ biên tập tổng hợp, tham khảo, đối chiếu và biên tập từ nhiều nguồn thông tin khác nhau nhằm cung cấp kiến thức hữu ích cho người đọc. Nếu bạn phát hiện thông tin chưa chính xác, đã lỗi thời hoặc cần được đính chính, vui lòng để lại bình luận hoặc liên hệ trực tiếp với Nobi Fashion để chúng tôi kiểm tra và cập nhật. Xem nguyên tắc biên tập của Nobi Fashion .
Bình luận
0Để lại bình luận
Bảo mật thông tin 100%